Thiết kế nhà thân thiện với trẻ em mà vẫn giữ được phong cách
Một ngôi nhà thân thiện với trẻ em không cần đầy đồ nhựa sặc sỡ. Bí quyết là chọn vật liệu chịu được va đập và vết bẩn, bố trí lưu trữ ở tầm tay trẻ để đồ chơi có chỗ về, và xử lý các điểm nguy hiểm ngay từ khâu thiết kế thay vì vá víu bằng miếng dán chặn góc. Làm đúng những việc đó, phòng khách vẫn có thể đẹp như một căn nhà chỉ có người lớn.
Bài viết này dành cho các gia đình đang sửa nhà, mua nhà mới hoặc chuẩn bị đón em bé, muốn có một bản kế hoạch theo từng khu vực trong nhà.
Bắt đầu từ cách gia đình bạn sống
Trẻ ba tuổi và trẻ mười tuổi cần hai ngôi nhà rất khác nhau. Trước khi mua sắm, hãy ghi lại một ngày bình thường: con chơi ở đâu, ăn ở đâu, làm bài tập ở đâu, bố mẹ thường đứng ở chỗ nào khi trông con. Phần lớn các gia đình nhận ra trẻ nhỏ muốn chơi gần chỗ bố mẹ đang làm việc, thường là cạnh bếp hoặc phòng khách, chứ không ở trong phòng ngủ riêng.
Từ quan sát đó, bạn sẽ biết nên dành góc nào làm khu chơi, bàn ăn cần to cỡ nào, và có nên mở thông bếp với phòng khách để quan sát dễ hơn. Nếu đang cân nhắc phá tường, bài tạo sơ đồ không gian mở hiệu quả sẽ giúp bạn tránh những lỗi thường gặp.
Vật liệu chịu được trẻ con
Sàn nhà
Sàn cần chống trơn, êm vừa đủ và dễ lau. Sàn gỗ kỹ thuật hoặc sàn vinyl giả gỗ ấm chân, ít lạnh hơn gạch và giảm tiếng ồn khi trẻ chạy nhảy. Nếu dùng gạch, nên chọn gạch mờ, tránh gạch bóng kính. Thảm trải khu chơi nên là loại có thể giặt hoặc thảm ghép từng ô để thay riêng ô bị bẩn.
Tường và sơn
Chọn sơn có khả năng lau chùi, bề mặt mờ hoặc bóng nhẹ, để vết bút chì, vết tay có thể lau bằng khăn ẩm. Ưu tiên sơn gốc nước, ít mùi, và cho phòng thoáng vài ngày trước khi trẻ vào ở. Một mảng tường bảng đen hoặc giấy dán có thể vẽ sẽ biến thói quen vẽ lên tường thành một góc sáng tạo có kiểm soát.
Vải bọc và sofa
Sofa vải có vỏ tháo rời giặt được thực tế hơn sofa da sáng màu. Màu trung tính có hoa văn nhỏ hoặc vải dệt pha màu giấu vết bẩn tốt hơn màu trơn sáng. Nếu thích da, hãy chọn da màu trầm, dễ lau và chấp nhận vết trầy theo thời gian như một phần của vẻ đẹp.
Lưu trữ để đồ chơi có nhà
Nhà bừa bộn thường không phải do quá nhiều đồ mà do đồ không có chỗ cố định. Nguyên tắc là mọi món đồ chơi dùng hằng ngày phải nằm ở độ cao trẻ tự lấy và tự cất được.
- Kệ thấp chạy dọc tường với các hộp vải hoặc giỏ mây, mỗi hộp một loại đồ chơi, có nhãn bằng hình ảnh cho trẻ chưa biết chữ.
- Ghế băng có ngăn chứa dưới mặt ngồi đặt ở phòng khách hoặc lối vào.
- Tủ có cánh đóng kín ở phần trên để cất đồ người lớn, đồ dễ vỡ và đồ chơi luân phiên.
- Luân phiên đồ chơi: chỉ để ra ngoài một phần, phần còn lại cất đi và đổi sau vài tuần, nhà gọn hơn mà trẻ cũng hứng thú hơn.
Khi trẻ lớn, phòng ngủ cần chỗ treo quần áo trẻ tự lấy được. Những ý tưởng trong bài thiết kế phòng thay đồ và lưu trữ thông minh có thể thu nhỏ lại cho tủ quần áo của con.
An toàn được giấu vào thiết kế
An toàn nên là một phần của thiết kế, không phải thứ dán thêm sau. Một số hạng mục cần quyết định sớm:
| Điểm nguy hiểm | Giải pháp trong thiết kế |
|---|---|
| Cầu thang | Lan can có khoảng hở nhỏ để trẻ không lọt đầu qua, tránh thanh ngang dễ trèo; lắp cửa chặn ở đầu và chân cầu thang khi trẻ còn nhỏ. |
| Cửa sổ, ban công | Khóa hạn chế độ mở cánh, lưới an toàn ban công; không đặt ghế, kệ sát cửa sổ để trẻ trèo lên. |
| Tủ, kệ cao | Bắt vít cố định vào tường; đây là việc nên làm với mọi tủ kệ cao, kể cả khi trẻ đã lớn. |
| Ổ cắm, dây điện | Ổ cắm có nắp che an toàn, bố trí ổ cắm cao hơn ở khu chơi; giấu dây điện trong máng. |
| Góc bàn, cạnh tủ | Chọn bàn bo góc tròn ngay từ đầu, bàn trà bằng gỗ hoặc bọc nệm thay vì mặt kính. |
| Rèm cửa | Dùng rèm không dây kéo hoặc buộc gọn dây ở trên cao. |
Với dây rèm, mành, nhiều gia đình chưa để ý đây là nguy cơ thắt cổ với trẻ nhỏ. Bài cẩm nang rèm, mành và chớp cửa có gợi ý các kiểu rèm phù hợp cho nhà có con nhỏ.
Góc chơi đẹp như một góc trang trí
Khu chơi trong phòng khách sẽ hòa nhập tốt hơn khi dùng cùng bảng màu với phần còn lại của căn phòng. Thay vì thảm nhựa in hình hoạt hình, hãy dùng thảm trơn tông be, xám hoặc xanh rêu; đồ chơi gỗ màu tự nhiên; giỏ mây hoặc hộp vải cùng tông. Một chiếc lều vải nhỏ hoặc góc đọc sách với nệm ngồi và kệ sách mặt trước (trưng bìa sách ra ngoài) vừa đẹp vừa kích thích trẻ đọc.
Ánh sáng tự nhiên rất quan trọng cho góc chơi. Đặt khu chơi gần cửa sổ nhưng có rèm lọc nắng, tránh ánh nắng chiếu thẳng gay gắt vào buổi chiều.
Thiết kế để lớn lên cùng con
Đồ nội thất chuyên cho trẻ em thường chỉ dùng được vài năm. Để tránh phải thay liên tục, hãy ưu tiên:
- Giường có thể nâng chiều cao hoặc đổi từ giường cũi sang giường đơn.
- Bàn học có chân điều chỉnh độ cao và ghế điều chỉnh được.
- Màu tường trung tính trong phòng ngủ, cá tính hóa bằng tranh, chăn ga, đèn ngủ dễ thay.
- Kệ module có thể ghép thêm hoặc đổi công năng từ kệ đồ chơi sang kệ sách.
Khi con vào tuổi đi học, một góc học tập yên tĩnh với ánh sáng đủ sẽ quan trọng hơn khu chơi. Bạn có thể áp dụng các nguyên tắc về ánh sáng và vị trí bàn tương tự như khi thiết kế phòng làm việc tại nhà cho người lớn.
Những lỗi thường gặp
Lỗi phổ biến nhất là mua quá nhiều đồ trẻ em cồng kềnh khi con mới sinh, sau đó không có chỗ chứa. Lỗi thứ hai là chọn vật liệu sáng màu khó lau cho khu vực trẻ hay qua lại như lối vào, chân tường cầu thang. Lỗi thứ ba là chỉ nghĩ đến an toàn của trẻ sơ sinh mà quên rằng trẻ biết đi sẽ trèo lên mọi thứ. Thiết kế tốt dự đoán trước giai đoạn tiếp theo của con, chứ không chỉ giai đoạn hiện tại.
Câu hỏi thường gặp
Có nên dùng thảm trải toàn bộ phòng khách khi có trẻ nhỏ?
Thảm trải kín sàn khó vệ sinh triệt để và dễ giữ bụi, ẩm trong khí hậu nồm. Thảm rời cỡ vừa hoặc thảm ghép ô thực tế hơn vì có thể giặt hoặc thay riêng phần bẩn. Nên chọn loại có lớp đế chống trượt.
Màu sơn nào phù hợp cho phòng trẻ em?
Màu trung tính ấm hoặc màu pastel nhẹ như xanh lá nhạt, xanh dương nhạt, be thường dễ chịu cho phòng ngủ. Màu quá rực nên dùng điểm nhấn nhỏ thay vì cả bốn bức tường. Quan trọng hơn màu là chọn sơn ít mùi, lau chùi được.
Bàn kính có an toàn trong nhà có trẻ nhỏ không?
Kính cường lực khó vỡ hơn kính thường, nhưng cạnh bàn kính vẫn cứng và sắc, trẻ dễ va đầu. Khi con còn nhỏ, bàn gỗ bo góc hoặc đôn bọc nệm là lựa chọn an toàn hơn. Nếu đã có bàn kính, hãy gắn nẹp góc mềm cho đến khi trẻ lớn.
Trẻ mấy tuổi thì nên có phòng riêng?
Không có độ tuổi bắt buộc; điều này phụ thuộc vào diện tích nhà, thói quen ngủ và sự sẵn sàng của trẻ. Khi thiết kế, bạn có thể chuẩn bị sẵn một phòng đa năng làm phòng chơi trước, chuyển thành phòng ngủ khi con sẵn sàng. Như vậy không phải sửa lại nhiều.
Bài liên quan
Thiết kế không gian giải trí đa năng trong nhà hiện đại
Cách thiết kế phòng giải trí đa năng: xem phim, chơi game, karaoke, đọc sách trong cùng một phòng. Gợi ý bố cục, cách âm, ánh sáng, đồ nội thất và điện mạng.

Ý tưởng cải tạo phòng tắm từ bình dân đến cao cấp
Ý tưởng cải tạo phòng tắm theo ba mức chi phí: làm mới bề mặt, thay thiết bị, làm lại toàn bộ. Kèm thứ tự thi công, chống thấm và chỗ nên tiết kiệm.

Cẩm nang chọn màu sơn nội thất từ A đến Z
Quy trình chọn màu sơn nội thất: đọc ánh sáng phòng, dựng bảng màu 60-30-10, thử mẫu đúng cách, chọn độ bóng và tính lượng sơn để không phải sơn lại.

Tâm lý học màu sắc trong nội thất: màu ảnh hưởng tâm trạng ra sao
Màu sắc tác động đến cảm giác trong nhà như thế nào: ý nghĩa từng nhóm màu, cách dùng theo công năng phòng, độ bão hòa, văn hóa và những hiểu lầm phổ biến.